Courses
Inloggen
//

Studio Hyra University

Claude Code 101

Van chat naar echt iets bouwen. Een gids voor mensen die nog nooit code hebben geschreven.

12 lessen · ~35 min · Beginner

Liever lezen? De volledige cursustekst

Les 01 · Fix één echt ding in één minuut

Je weet al hoe je AI om dingen vraagt. In deze les zie je die vaardigheid een echte website repareren, en schrijf je je eigen eerste opdracht.

Een kleine warme Amsterdamse koffiebar bij gouden licht, de eigenaar in de deuropening.

Dit is Bram. Bram heeft een koffiebar en een simpele website. Op die site staat: open tot 17:00. Een maand geleden ging hij naar 18:00. De website zegt nog steeds 17:00, want Bram kan niet programmeren, en de vriend die de site bouwde zit op vakantie.

Elke dag staat er iemand voor een dichte deur, of mist iemand het laatste uur koffie. Om één regel tekst.

Deze cursus leert je die regel zelf te fixen, binnen een minuut, door één zin in gewone taal te typen. De tool heet Claude Code. Jij zegt wat je wilt, het voert de wijziging uit, het vertelt wat het deed, en jij controleert het resultaat.

De hele methode is één kleine cirkel. Jij beschrijft wat je wilt. Je laat Claude het doen. Jij controleert het resultaat. Drie stappen, en je raakt zelf nooit een bestand aan. Deze cirkel komt in elke les terug.

Beschrijf het → Laat het doen → Controleer het. Deze cirkel is de hele methode. Hij komt in elke les terug.

De 17:00-fout, live gefixt

you: Op mijn website staat dat we open zijn tot 17:00. Dat is 18:00 geworden. Pas het aan, en als de openingstijden op meer plekken staan, fix ze dan allemaal.

Eén slimme toevoeging: als het op meer plekken staat, fix alles. Bram wist niet dat het op twee plekken stond. Dat hoefde ook niet.

claude: Ik heb je openingstijden op twee plekken gevonden: in de footer van de homepage en op de contactpagina. Beide aangepast van 17:00 naar 18:00. Verder niets veranderd.

Let op hoe het antwoord altijd vertelt wát er waar veranderd is.

you: Bram opent zijn site en kijkt naar de footer en de contactpagina. Allebei 18:00. Klaar, nog geen minuut, inclusief lezen.

Nu geef jij de opdracht

  1. Op mijn website staat dat we open zijn tot 17:00. Dat is 18:00 geworden. Pas het aan, en als de openingstijden op meer plekken staan, fix ze dan allemaal.Welk deel van deze opdracht zorgt dat geen enkele plek met de oude tijd wordt gemist?"als de openingstijden op meer plekken staan, fix ze dan allemaal" (Dat zinsdeel laat Claude door de hele site zoeken, niet alleen op de ene plek die jij toevallig kent. Zo wordt een halve fix een hele.)
  2. Claude Code: Nummer vervangen in de footer en op de contactpagina. Verder niets veranderd.Je hebt dit antwoord net gelezen. Wat doe je nu?De site openen en naar de footer en de contactpagina kijken (Controleren is jouw helft van het werk, en het kost tien seconden. Jij zegt het, Claude doet het, jij kijkt. Die lus is de hele methode.)

Welke opdracht kan Claude Code direct uitvoeren?

A · De vage vraag: Maak mijn website beter.

B · De concrete opdracht: Op de contactpagina staat ons oude adres, Herengracht 12. Vervang het door Prinsengracht 88.

B · De concrete opdracht. A geeft niets om vast te pakken. B noemt de plek, het oude en het nieuwe. Concreet wint het elke keer van vaag.

Bram's Koffiebar

Welkom, kom binnen voor een koffie

Gratis wifi op aanvraag

Deze regel staat nu op de site. Wifi is tegenwoordig gewoon gratis, zonder aanvraag. Typ de opdracht die dit fixt.

Je wilt één foute of verouderde regel op je eigen koffiebar-website fixen door Claude Code één duidelijke opdracht te geven die noemt wat er verandert, waar, en wat onaangeroerd blijft.

claude: Ik heb "gratis wifi op aanvraag" gevonden in de footer. Aangepast naar "gratis wifi". Verder niets veranderd.

Wat je ook typte: let op hoe het antwoord altijd vertelt wát er waar veranderd is.

Wat is je volgende zet?

De site openen en de footer bekijken. Zelf controleren is de derde stap van de cirkel, en het kost tien seconden.

Je kunt nu:

- De drie stappen van de cirkel benoemen: beschrijf het, laat het doen, controleer het. - Een opdracht die Claude kan uitvoeren onderscheiden van een die dat niet kan: hij noemt de plek, het oude en het nieuwe.

Morgen zet Bram het gereedschap klaar op zijn eigen computer. Tien minuten, één keer.

Belangrijkste inzicht: Bedenk één ding op je eigen website, of in een document, dat al een tijd fout of verouderd is. Schrijf het op als één zin die de plek noemt: op [pagina] staat [dit], verander het in [dat]. Bewaar die zin. In les 4 voer je hem echt uit.

Les 02 · Claude Code op jouw computer

Installeren is drie stappen. De terminal is gewoon een venster waarin je typt.

Een laptop open op een houten bar naast een espressomachine, laat licht.

Vandaag zet Bram het gereedschap klaar. Tien minuten, één keer, en daarna nooit meer. Geen programmeren, geen instelschermen, gewoon drie korte stappen en een venster dat op je wacht.

De terminal is gewoon een venster waarin je tegen je computer typt in plaats van klikt. Je opent hem, je installeert Claude Code één keer, en je start hem door claude te typen. Dat is de hele installatie.

1. Open de terminal: Mac: druk cmd en spatie, typ terminal, druk enter. Windows: installeer eerst WSL2 (zie de waarschuwing hieronder). 2. Installeer: npm install -g @anthropic-ai/claude-code 3. Start: claude — je ziet een welkomstscherm. Dat is alles.

Important

Twee eerlijke dingen vooraf. Op Windows heb je WSL2 nodig, een gratis eenmalige installatie die je een echte terminal geeft. En Claude Code heeft een Claude-abonnement nodig, ongeveer 20 euro per maand. Beter dat je dat nu weet dan halverwege.

De allereerste start

you: claude

Dit typ je in de terminal, het venster. Claude is degene die antwoordt.

terminal: Welkom bij Claude Code. Bezig met opstarten... ingelogd als bram@koffiebar.nl.

claude: Klaar. Waar zal ik naar kijken?

De terminal is het venster. Claude is de collega die erin zit.

Het venster leren lezen

  1. $ claude command not found: claudeJe typte claude en de terminal antwoordde dit. Wat betekent het waarschijnlijk?De installatie is niet afgerond, dus de terminal kent het woord nog niet ("Command not found" betekent dat de terminal dat woord nog niet kent. De installatiestap leert hem het woord. Er is niets kapot.)

Welke klopt?

A · De mythe: De terminal is programmeren.

B · De werkelijkheid: De terminal is een chatvenster zonder opmaak.

B · De werkelijkheid. Hij oogt kaal omdat hij oud is, maar het is gewoon een venster waarin je typt en leest. Geen programmeren nodig.

Nu jij. Doe de drie stappen echt, of als het nu even niet uitkomt, zet een concreet kwartier deze week in je agenda. Zodra het welkomstscherm verschijnt, plak het hieronder en ik bevestig dat je klaarstaat.

  1. Open de terminal. Op Mac: druk cmd en spatie, typ terminal, druk enter. Op Windows: open je WSL2-terminal.
  2. Installeer Claude Code. Voer deze regel één keer uit.npm install -g @anthropic-ai/claude-code
  3. Start hem. Typ claude en wacht tot het welkomstscherm verschijnt.claude

Laat de geplakte uitvoer zien dat Claude Code is gestart met een welkomstscherm en klaarstaat, en wat is het ene ding dat de leerling nu zou moeten proberen?

Je kunt nu:

- De drie installatiestappen op volgorde benoemen: terminal openen, installeren, starten. - Zeggen wat de terminal is: een gewoon venster, geen programmeren.

Morgen opent Bram voor het eerst zijn eigen site, bang om iets kapot te maken. Hij leert dat kijken niets breekt.

Belangrijkste inzicht: Open de terminal, typ claude, en maak een screenshot van het welkomstscherm. Dat screenshot is je bewijs dat je klaarstaat.

Les 03 · Kijken zonder aanraken

Je eerste sessie verandert niets. Je laat Claude alleen vertellen wat het ziet.

Bram opent voor het eerst Claude Code in de map van zijn website, en zijn hand zweeft boven het toetsenbord. Wat als hij iets kapotmaakt? Vandaag kan dat niet. Kijken breekt niets, en dat is precies waar de eerste sessie voor is.

Een website is geen magie. Het is een map met bestanden erin, en Claude Code kan ze allemaal zien. Sommige doen ertoe voor je vraag, andere niet. Dit is wat Claude ziet als het de site van Bram opent.

De map van Brams site (wat Claude ziet) index.html (de voorpagina), contact.html, menu.html, fotos/ (12 bestanden), stijl.css (hoe alles eruitziet), oud-backup/ (negeert Claude gewoon)

Een rondje kijken, en eerst een vraag

you: Vertel me wat er in deze map staat en wat elk bestand doet. Verander niets.

Zeg erbij: verander niets. Dan weet je zeker dat er niets gebeurt.

claude: index.html is je homepage, contact.html heeft je adres en formulier, menu.html toont je koffies, stijl.css bepaalt de kleuren en letters. De map fotos bevat 12 afbeeldingen. Ik heb niets veranderd.

you: Hernoem de foto's naar wat erop staat.

claude: Ik wil 12 bestanden hernoemen: IMG_2041.jpg wordt espressomachine.jpg, IMG_2042.jpg wordt terras.jpg, enzovoort. Zal ik doorgaan?

Hier stopt de angst: er verandert nooit iets zonder dat jij ja zegt.

Waarom zeg je het hardop

  1. Vertel me wat er in deze map staat en wat elk bestand doet. Verander niets.Welk deel van deze opdracht maakt de sessie gegarandeerd veilig, nog voordat Claude iets vraagt?"Verander niets" ("Verander niets" maakt van een rondje kijken een sessie die geen enkel bestand kan aanraken. Precies wat je wilt bij je allereerste poging.)

Welke kan onmogelijk kwaad?

A · De kijk-vraag: Vertel me wat elk bestand op deze pagina doet.

B · De verander-vraag: Verwijder elke foto die geen koffie is.

A · De kijk-vraag. A leest alleen en rapporteert. B zou dingen wijzigen, dus daar zou Claude eerst voor vragen, maar A kan sowieso niets beschadigen.

De map van Brams site

index.html

menu.html

contact.html

stijl.css

fotos/ (12 afbeeldingen)

Je hebt hier net Claude gestart. Dit is de hele map. Typ een kijk-vraag die niets verandert.

Je wilt begrijpen wat er in een project zit voordat je iets verandert, door Claude Code een kijk-vraag te stellen die duidelijk verbiedt om iets aan te passen.

claude: Deze map heeft drie pagina's, een stijlbestand en een map fotos met 12 afbeeldingen. Zal ik er een uitgebreider beschrijven? Ik heb niets veranderd.

Het beschreef de map en bood een volgende stap aan, zonder iets aan te raken.

Wat viel je op aan het antwoord?

Het vroeg toestemming voordat het iets riskants deed. Een kijk-vraag krijgt een kijk-antwoord. Alles wat bestanden zou wijzigen krijgt eerst een vraag.

Je kunt nu:

- Zeggen wat een website technisch is: een map met bestanden. - Benoemen wanneer Claude toestemming vraagt: voordat het ook maar iets wijzigt.

Morgen wil Bram een echte wijziging, en het verschil tussen een vage wens en een scherpe opdracht bepaalt of hij hem krijgt.

Belangrijkste inzicht: Start claude in een map met rommelige bestanden en vraag: vertel wat hier staat, verander niets. Lees het antwoord. Dat is een complete, risicoloze eerste sessie.

Les 04 · Praten zodat Claude je snapt

Een goede opdracht noemt vier dingen: wat je wilt, waar het staat, wat er niet mag veranderen, en hoe je controleert.

Weet je die ergernis nog die je in les 1 opschreef? Vandaag maak je er een echte opdracht van. Bram doet zo dadelijk hetzelfde met zijn menupagina, en het verschil tussen een wens en een resultaat zit in vier kleine dingen.

Een sterke opdracht heeft vier onderdelen, en elk heeft een kleur die je in elke les terugziet. Wat je wilt, waar het staat, wat er niet mag veranderen, en hoe je controleert. Dit is de opdracht van Bram, uit elkaar gehaald.

Verander de kop van de menupagina in Onze koffie op menu.html laat de prijzen precies zoals ze zijn en vertel me daarna wat je hebt aangepast (doel: Wat je wilt · plek: Waar het staat · controle: Hoe jij controleert · beperking: Wat er niet mag veranderen)

Eerst vaag, dan scherp

you: Maak de menupagina beter.

Kijk wat een vage opdracht terugkrijgt.

claude: Wat bedoel je met beter? Ik zie prijzen, koppen en foto's. Welke daarvan moet veranderen, en welke kant op?

Vaag krijgt een wedervraag, geen resultaat. Dat is goed nieuws: het gokt niet.

you: Verander de kop van de menupagina in Onze koffie, op menu.html, laat de prijzen precies zoals ze zijn, en vertel me daarna wat je hebt aangepast.

claude: Kop op menu.html veranderd van Menu naar Onze koffie. Prijzen onaangeroerd. Verder niets veranderd.

Vier onderdelen erin, één schoon resultaat eruit.

Als je het niet kunt formuleren

  1. Een truc voor als je zelf nog niet precies weet wat je wilt. Zeg: interview me eerst over wat ik wil, en maak daarna pas een plan. Claude stelt je vragen tot de opdracht zichzelf schrijft.
  2. Jij: Maak de menupagina beter. Claude: Wat bedoel je met beter? Ik zie prijzen, koppen en foto's. Welke daarvan moet veranderen, en welke kant op?Claude antwoordde op de opdracht hierboven met een wedervraag in plaats van een wijziging. Waarom?Er was niets concreets om op te handelen, dus vroeg het door in plaats van te gokken (Een wedervraag is het systeem dat je beschermt. Zonder plek, doel en grens zou elke wijziging een gok zijn, en gokken is waar het misgaat.)

Welke opdracht is compleet?

A · Zonder grens: Verander op de over-ons-pagina het telefoonnummer in 020 765 4321, en vertel me wat je veranderde.

B · Met grens: Verander op de over-ons-pagina het telefoonnummer in 020 765 4321, laat de rest van de pagina precies zoals hij is, en vertel me wat je veranderde.

B · Met grens. A mist de grens, wat er niet mag veranderen. B heeft alle vier de onderdelen, dus een kleine fix blijft klein.

Bram's Koffiebar — homepage

Welkom bij Bram's Koffiebar

schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Open tot 18:00

Bram wil dat de middelste regel "ontvang onze wekelijkse koffietips" wordt. Schrijf de volledige opdracht, alle vier de onderdelen: wat, waar, wat onaangeroerd blijft, en hoe je controleert.

Je wilt een volledige opdracht geven met alle vier de onderdelen: wat er verandert, waar, wat onaangeroerd blijft, en hoe je het gaat controleren.

claude: Ik heb "schrijf je in voor onze nieuwsbrief" veranderd in "ontvang onze wekelijkse koffietips" in de header van de homepage. De rest van de pagina gelaten zoals hij was. Dat is de enige wijziging.

Let op hoe het de plek, de wijziging en de grens die je gaf terugkaatst.

Welk van de vier onderdelen vergeten de meeste mensen in hun eerste poging?

Waar het staat. Mensen beschrijven de wijziging maar vergeten te zeggen waar. De plek noemen is wat Claude de juiste plek snel laat vinden.

Je kunt nu:

- De vier onderdelen van een goede opdracht benoemen: wat, waar, wat niet mag veranderen, hoe je controleert. - Een wedervraag lezen als een pluspunt, niet als een mislukking: Claude vraagt door in plaats van te gokken.

Morgen wil Bram iets groters dan één zin, een specials-bord op zijn homepage. Daarvoor bestaat de gratis offerte.

Belangrijkste inzicht: Voer de fix-zin die je in les 1 bewaarde nu echt uit, met alle vier de onderdelen erin: wat je wilt, waar het staat, wat er niet mag veranderen, en hoe je controleert.

Les 05 · De gratis offerte

In Plan Mode bouwt Claude nooit meteen. Je krijgt eerst een plan, gratis, en jij zegt ja of nee.

Bram wil iets groters dan een fix van één regel. Een specials-bord op zijn homepage, dat elke week verandert. Te groot om iemand blind aan te laten beginnen. Dus vraagt hij eerst om het plan, zoals je een aannemer om een offerte vraagt voordat het werk begint.

Plan Mode maakt van één grote klus vier rustige stappen. Jij vraagt. Claude schrijft een plan. Jij zegt ja, of je stuurt het bij. Pas daarna bouwt Claude. Je bedenken op het plan kost niets.

1. Jij vraagt: Beschrijf het grotere dat je wilt. 2. Claude plant: Een genummerd plan: de stappen, de bestanden, wat verandert. 3. Jij zegt ja: Keur het goed, of stuur het bij voordat er één regel gebouwd is. 4. Claude bouwt: Nu gebeurt het werk, langs het plan waar je ja op zei.

Om de offerte vragen

you: Druk twee keer Shift+Tab om Plan Mode aan te zetten.

Twee tikken, en Claude plant voordat het bouwt.

terminal: plan mode on

you: Ik wil een wekelijks specials-bord op de homepage. Deze week: oat flat white en een kaneelbroodje.

claude: Plan: 1) een specials-blok bovenaan index.html toevoegen, 2) het bij het eerste bezoek als kleine pop-up tonen, 3) de tekst makkelijk wekelijks aanpasbaar maken. Zal ik dit bouwen?

you: Punt 2 anders: geen pop-up, gewoon een blok bovenaan de pagina.

claude: Punt 2 aangepast: een vast blok bovenaan, geen pop-up. Rest van het plan hetzelfde. Bouwen?

Bijsturen op het plan kost niets. Bijsturen op gebouwd werk kost tijd.

Wanneer sla je het plan over

  1. A) Verander het telefoonnummer op de contactpagina in 020 765 4321. B) Voeg een wekelijks specials-bord toe dat elke week een andere aanbieding toont.Bij welke van deze twee verzoeken is eerst om een plan vragen de moeite waard?B, het wekelijkse specials-bord (A past in één zin en raakt één plek, dus een plan is meer werk dan de wijziging. B raakt meerdere dingen en draait wekelijks, dus een plan dat je eerst kunt bijsturen is de moeite waard.)

Wat is de veiligere start voor een grote klus?

A · Blind laten bouwen: Zet een reserveringssysteem op de site en laat het werken.

B · Eerst een plan: Ik wil een reserveringssysteem. Maak eerst een plan en bouw nog niets.

B · Eerst een plan. Een grote klus blind gebouwd kan ver afdwalen voordat je het merkt. B geeft je een gratis offerte die je kunt corrigeren voor de prijs van niets.

Bram's site

index.html — homepage

menu.html

contact.html

fotos/ — 12 foto's, nog nergens getoond

Die 12 barfoto's zitten in een map, ongezien. Je wilt een fotogalerij. Typ het grotere verzoek, en vraag eerst om een plan.

Je wilt een grotere wijziging, dus vraag je Claude Code om eerst een plan te maken en op jouw akkoord te wachten voordat er iets gebouwd wordt.

claude: Plan: 1) een galerij-sectie op index.html maken, 2) de foto's uit de map fotos ophalen, 3) ze in een net raster tonen dat op telefoons werkt. Zal ik dit bouwen?

Drie heldere punten die je kunt goedkeuren of bijsturen, voordat er iets gebouwd is.

Je bent het niet eens met punt 3. Wat doe je?

Punt 3 bijsturen vóór je ja zegt. Daar is het plan precies voor. Je verandert punt 3 in één zin, en het kost niets omdat er nog niets gebouwd is.

Je kunt nu:

- Zeggen wat Plan Mode garandeert: eerst een plan, pas bouwen na jouw ja. - Benoemen wanneer een plan overbodig is: als de wijziging in één zin past.

Morgen wordt het goedgekeurde plan echt gebouwd, en Bram leert waarom dingen proberen veilig is.

Belangrijkste inzicht: Begin je volgende echte klus met: maak een plan, bouw nog niets. Lees het plan, beslis dan. Alleen die gewoonte voorkomt de meeste herstelwerk.

Les 06 · De eerste echte verbouwing, met verzekering

Je kunt elke wijziging terugdraaien. Daarom is proberen veilig.

Bram heeft het plan van gisteren, goedgekeurd en klaar. Vandaag gaat het specials-blok er echt in. Hij is een beetje gespannen, maar onder alles wat hij zo doet ligt een vangnet: hij kan elke wijziging terugdraaien, meteen.

Dit is de homepage voor en na. Je leest de code niet, je leest wat er veranderde en waar. Bevalt het niet, dan zet één zin het terug.

Voer het goedgekeurde plan uit: een specials-blok bovenaan de homepage. — Voor: Bram's Koffiebar / Open tot 18:00 / Onze koffie · Contact → Na: Bram's Koffiebar / Deze week: oat flat white + kaneelbroodje / Open tot 18:00 / Onze koffie · Contact

Bouw het, draai het terug

claude: Ik heb bovenaan index.html een specials-blok toegevoegd met de twee items van deze week. Het staat boven de openingstijden. Verder niets veranderd.

Je hoeft de code niet te lezen. Lees wát er verandert, en wáár.

you: Toch, zet die laatste wijziging terug.

claude: Teruggedraaid. De homepage is precies zoals hij was vóór het specials-blok. Niets kwijt.

Elke wijziging kan terug. Dat is je verzekering.

Important

Een echt verhaal, zodat jij het nooit meemaakt. Iemand zei tegen Claude "ruim deze map op" met alles op automatisch goedkeuren, en verloor 11 GB aan bestanden. Drie regels houden je veilig. Verwijder nooit iets, verplaats naar een map genaamd twijfel. Druk Esc Esc of typ /rewind om een stap terug te gaan. En onthoud: deze undo geldt voor één sessie, het is nog geen echt save-point. Dat is les 11.

Waarom verplaatsen, niet verwijderen

  1. Je zei tegen Claude om elk twijfelbestand naar een map genaamd twijfel te verplaatsen, en niets te verwijderen. Een week later merk je dat een van die bestanden toch nog nodig was.Omdat je de bestanden verplaatste in plaats van verwijderde, wat kun je nu doen?Het bestand terughalen uit de map twijfel (Verplaatsen is omkeerbaar, verwijderen vaak niet. Twijfel parkeren in een map genaamd twijfel geeft je alle netheid zonder het risico.)

Welke opdracht is veilig om te geven?

A · De 11 GB-gok: Ruim deze map op.

B · De veilige opruiming: Verplaats alles wat je niet zeker nodig acht naar een nieuwe map genaamd twijfel, en verwijder niets.

B · De veilige opruiming. A is het 11 GB-verhaal dat op gebeuren staat. B doet dezelfde opruiming, maar elk twijfelbestand overleeft, klaar om terug te komen.

Nu jij. Pak het plan uit les 5, of welke kleine echte wijziging dan ook op je eigen project, en voer hem echt uit. Draai hem daarna, puur om het vangnet te voelen, terug. Zonder angst bouwen begint hier. Plak de samenvatting van Claude hieronder.

  1. Start Claude in de map van je eigen project.claude
  2. Geef één duidelijke opdracht voor een kleine echte wijziging, alle vier de onderdelen.Op [pagina] staat [oud], verander het in [nieuw]. Laat de rest van de pagina zoals hij is, en vertel me wat je veranderde.
  3. Lees de samenvatting en open de pagina om te controleren dat de wijziging klopt.
  4. Voel het vangnet: draai de wijziging terug, en zet hem daarna weer terug.Draai die laatste wijziging terug. Zet hem daarna precies terug zoals hij was.

Zegt de geplakte samenvatting duidelijk wat er waar veranderde, en lijkt het een kleine, veilige wijziging die je terug kunt draaien?

Je kunt nu:

- Een wijziging terugdraaien: Esc Esc of /rewind zet het terug. - De ene regel benoemen die rampen voorkomt: verwijder nooit, verplaats naar twijfel.

Morgen is Bram het zat om elke sessie zijn huisstijl opnieuw uit te leggen. Daar is een briefje voor.

Belangrijkste inzicht: Doe één echte kleine wijziging op je project, en draai hem daarna expres terug. Voel hoe veilig dat is. Dat gevoel is wat je zonder angst laat bouwen.

Les 07 · Het inwerkdocument

CLAUDE.md is het briefje dat elke nieuwe hulp krijgt: zo doen wij het hier.

Bram is het zat om elke sessie hetzelfde te zeggen. Kleuren zijn bruin op crème. Houd de toon kort en vriendelijk. Kom nooit aan de prijzen tenzij ik het vraag. Elke keer dat hij een nieuwe sessie opent, legt hij het weer uit. Het kan beter: schrijf het één keer op.

CLAUDE.md is een gewoon bestand bovenaan je project. Claude leest het automatisch bij het begin van elke sessie, als een inwerkbriefje voor een nieuwe collega. Schrijf je huisregels één keer op, en ze gelden voor altijd.

De map van Brams site, met het briefje bovenaan CLAUDE.md (wordt bij elke sessie automatisch meegelezen), index.html, contact.html, menu.html, stijl.css

Eén keer opschrijven, altijd toegepast

you: Maak een bestand CLAUDE.md met deze huisregels: kleuren bruin op crème zoals nu, toon vriendelijk en kort, prijzen alleen aanpassen als ik het expliciet vraag.

claude: CLAUDE.md aangemaakt met je drie huisregels. Ik lees dit bij het begin van elke sessie.

you: (volgende sessie) Voeg een knop toe aan de menupagina.

claude: Een bruin-op-crème knop toegevoegd in je vaste stijl, kort label. De prijzen heb ik onaangeroerd gelaten, zoals je regels zeggen.

Eén keer opschrijven, en het wordt elke keer toegepast, zonder dat jij het herhaalt.

Important

Meer is hier niet beter. Een te vol briefje met vage regels laat Claude de belangrijke negeren. Voorkomt een regel geen fouten als hij ontbreekt, schrap hem.

De snoeitest

  1. CLAUDE.md - Kleuren zijn bruin op crème - Verander nooit prijzen tenzij ik het vraag - Wees creatief - Houd de toon kort en vriendelijkEén van deze vier regels verdient zijn plek het minst. Welke zou je schrappen?Wees creatief ("Wees creatief" is vaag en voorkomt geen fouten als je hem weglaat. De snoeitest: veroorzaakt het weglaten van een regel geen fouten, weg ermee.)

Welk briefje werkt beter?

A · Het volle briefje: 25 vage regels als "maak het mooi", "wees modern", "denk aan de gebruiker".

B · Het scherpe briefje: 5 scherpe regels als "prijzen alleen op verzoek", "bruin op crème", "korte toon".

B · Het scherpe briefje. Vijf regels die Claude echt kan volgen winnen het van vijfentwintig die het moet afwegen. Scherp en kort wint.

Nu jij. Schrijf de CLAUDE.md voor je eigen project, drie tot vijf regels, niet meer. Elke regel moet iets zijn wat een nieuwe hulp echt moet weten: een kleur, een toon, iets waar ze nooit aan mogen komen. Start daarna een sessie en zie het vanzelf gevolgd worden. Plak de CLAUDE.md die Claude maakte hieronder.

  1. Vraag Claude het geheugenblad met jouw regels te maken.Maak een CLAUDE.md voor dit project met deze regels: [regel 1], [regel 2], [regel 3]. Houd het kort.
  2. Lees het en schrap alles wat een nieuwe hulp niet echt nodig heeft. Drie tot vijf regels is genoeg.
  3. Start een nieuwe sessie, geef een kleine taak, en zie de regels vanzelf gevolgd worden zonder dat je ze herhaalt.claude

Bevat de geplakte CLAUDE.md drie tot vijf duidelijke, nuttige regels die een nieuwe hulp echt nodig heeft, en ontbreekt er iets of staat er iets overbodigs in?

Je kunt nu:

- Zeggen wat CLAUDE.md doet: het wordt bij elke sessiestart meegelezen, dus huisregels gelden zonder herhalen. - De snoeitest toepassen: veroorzaakt het weglaten van een regel geen fouten, schrap hem.

Morgen wordt Brams sessie van twee uur traag en verward. De oplossing is niet harder praten, maar opnieuw beginnen.

Belangrijkste inzicht: Laat Claude je CLAUDE.md voorlezen en vraag: welke regel heb je nog nooit nodig gehad? Schrap die. Een kort briefje werkt beter dan een lang.

Les 08 · Werkgeheugen en wat dit kost

Claude onthoudt binnen één gesprek steeds minder naarmate het langer duurt. Korte gesprekken zijn beter en goedkoper.

Brams sessie loopt al twee uur. Hij wordt traag, en vergeet steeds dingen die Bram in het begin zei. Zijn reflex is harder uitleggen. De echte oplossing is het tegenovergestelde: opnieuw beginnen. Een lang gesprek is een vol hoofd, en een vol hoofd laat de oude dingen vallen.

Binnen één gesprek heeft Claude een werkgeheugen dat volloopt. Hoe langer je praat, hoe meer de vroege details eruit glippen. Door /clear te typen leeg je het gesprek en krijg je een scherpe, schone start voor de volgende klus.

1. Vol hoofd: Een lang gesprek, oude info valt er onderaan uit. 2. /clear: Leeg het gesprek, een schone lei. 3. Nieuwe klus: Eén regel context, en het is weer scherp.

Leegmaken en herstarten

you: /clear

Leegt het gesprek, niet je project.

terminal: Gesprek geleegd.

you: Ik wil de witruimte op de contactpagina fixen.

claude: Schone start. Ik kijk nu naar de contactpagina. Welke witruimte voelt scheef voor je?

Opnieuw beginnen is geen verlies. CLAUDE.md en je bestanden zijn er nog, alleen het gesprek is leeg.

Nog even over geld, want dat is goed nieuws. Deze fix op de contactpagina kostte ongeveer veertig cent aan verbruik. Het webbureau rekent er honderdvijftig euro voor. Maar lange rommelgesprekken verbranden verbruik zonder resultaat, dus typ /usage om te zien waar je staat.

Herken de sessie die misgaat

  1. Deze week heb je drie klussen op de site: het menu, de foto's en de nieuwsbrief. Hier zijn vier manieren om je sessies te draaien.Welke van deze vier gaat mis?Eén lang gesprek met het menu, de foto's en de nieuwsbrief allemaal door elkaar (De alles-in-één-sessie, alles in één gesprek, is de nummer één beginnersfout. Het werkgeheugen loopt over en de kwaliteit zakt.)

Welke levert beter werk op?

A · De marathon: Eén gesprek van twee uur voor vijf verschillende klussen.

B · Korte sessies: Vier gesprekken van twintig minuten met /clear ertussen.

B · Korte sessies. Korte, gerichte sessies houden het werkgeheugen scherp en kosten minder. De marathon vergeet zijn eigen begin.

Jouw Claude Code-sessie

Draait al 2 uur

Wordt traag, vergeet eerdere details

Typ /usage om de kosten tot nu toe te zien

Je bent twee uur bezig in deze sessie en hij is traag geworden. Typ /usage om te zien wat het werk tot nu toe heeft gekost.

Je wilt Claude scherp houden en je kosten laag: kijk wat het werk heeft gekost, of vraag Claude de sessie samen te vatten zodat je met een helder hoofd opnieuw kunt beginnen.

terminal: Deze week: 3 korte sessies ~0,40 elk, 1 lange sessie ~2,10. Totaal deze week: ongeveer 3,30 euro.

Die ene lange sessie kostte meer dan drie korte samen.

Wat was de grootste kostenpost?

De ene lange rommelsessie. Lange dwalende gesprekken zijn waar verbruik stilletjes wegloopt. Kort en gericht is beter werk én goedkoper.

Je kunt nu:

- Zeggen wat /clear doet en wat het niet wist: het leegt het gesprek, niet je bestanden of CLAUDE.md. - Uitleggen waarom kort beter is dan lang: het werkgeheugen blijft scherp, en het kost minder.

Morgen wil Bram een hele nieuwe pagina. Hij leert grote dingen te bouwen als een handvol kleine stappen.

Belangrijkste inzicht: Typ /usage na je volgende sessie en kijk dertig seconden naar wat dingen kosten. Geld is een verrassend heldere leermeester van goede gewoontes.

Les 09 · Bouwen in kleine stappen

Grote dingen bouw je als vier kleine opdrachten, niet als één grote.

Bram wil een hele nieuwe pagina: taarten op bestelling. Het voelt enorm, en enorm is waar mensen bevriezen. De truc is om het niet in één keer te bouwen. Je bouwt het als vier kleine, geordende stappen, elk makkelijk te controleren voordat de volgende komt.

Dit zijn de vier stappen voor de taartenpagina. Eerst het skelet, dan de inhoud, dan het formulier, dan een controle. Elke stap is één opdracht, en je bekijkt het resultaat voordat je verdergaat.

1. 1. Skelet: Maak een nieuwe pagina taarten.html met dezelfde kop en footer als menu.html. 2. 2. Inhoud: Voeg de taarten toe, elk met een naam, een foto en een prijs. 3. 3. Formulier: Voeg een bestelformulier toe: naam, taart, afhaaldatum. 4. 4. Controle: Loop de pagina na op mobiel-weergave en vertel wat er nog mis is.

Stap één, en een kleine misser

you: Maak een nieuwe pagina taarten.html met dezelfde kop en footer als menu.html. Maak het zoals de over-ons-pagina.

Wijzen naar bestaand werk ("zoals de over-ons-pagina") is een kortere weg naar een hele stijl in één keer.

claude: taarten.html aangemaakt met de gedeelde kop en footer, in de stijl van de over-ons-pagina. Leeg inhoudsgedeelte, klaar voor de taarten.

you: (na stap 2) De worteltaart staat er dubbel in.

Kleine stappen maken fouten klein: je ziet het in één oogopslag en fixt het in één zin.

claude: Je hebt gelijk, hij stond er twee keer. Dubbele verwijderd. Nu zes taarten, elk één keer.

Zet ze op volgorde

  1. Vier stappen voor de nieuwe taartenpagina, door elkaar: - het bestelformulier - de skeletpagina met kop en footer - de controle in mobiel-weergave - de lijst met taartenWelke van deze vier stappen moet eerst?De skeletpagina met kop en footer (Een pagina moet bestaan voordat je hem kunt vullen. Eerst het skelet, dan de inhoud, dan het formulier, dan de controle. Volgorde houdt elke stap klein.)

Welke is de betere start?

A · De mega-prompt: Bouw een volledige taartenpagina met foto's, prijzen, een bestelformulier, mailbevestiging, en maak het mobielvriendelijk.

B · Stap één van vier: Maak een nieuwe pagina taarten.html met dezelfde kop en footer als menu.html.

B · Stap één van vier. De mega-prompt vraagt alles tegelijk, dus als er iets scheef zit weet je niet welk deel. Stap één van vier geeft je meteen iets om te controleren.

Nu jij. Bouw één nieuwe pagina op je eigen project in vier stappen: skelet, inhoud, het interactieve deel, dan een controle. Voer er één uit, bekijk het resultaat, voer de volgende uit. Claude naar bestaand werk wijzen geeft je een hele stijl in één korte zin. Plak hieronder wat Claude na de eerste stap meldt.

  1. Vraag alleen om het skelet, in de stijl van een pagina die je al mooi vindt.Maak een nieuwe [pagina] met alleen de indeling, nog geen echte inhoud. Maak het zoals de [bestaande] pagina.
  2. Bekijk het resultaat en vraag daarna om de inhoud.Vul het nu met deze inhoud: [jouw tekst].
  3. Voeg het interactieve deel toe (een formulier, een knop, een galerij).Voeg [het interactieve deel] toe en vertel me wat je veranderde.
  4. Controleer het: open de pagina en klik erdoorheen.

Laat het geplakte resultaat zien dat een pagina stap voor stap wordt gebouwd, in de stijl van iets bestaands, in plaats van alles in één keer?

Je kunt nu:

- Zeggen waarom klein wint: elke stap is makkelijk te controleren, dus fouten blijven klein. - De verwijs-truc gebruiken: "maak het zoals de [bestaande pagina]" kopieert een hele stijl in één keer.

Morgen doet het bestelformulier het niet bij de eerste poging. Dat is normaal, en dat is de hele les.

Belangrijkste inzicht: Schrijf de vier stappen op voor iets dat jij wilt bouwen. Alleen de zinnen, voer ze nog niet uit. Een grote klus zien als vier kleine is de halve vaardigheid.

Les 10 · Als het misgaat

Fouten horen erbij. Jij hoeft ze alleen te zien en aan te wijzen, niet te begrijpen.

Brams bestelformulier doet het niet bij de eerste poging. Druk op versturen, en er gebeurt niets. Zijn maag draait om. Maar dit is geen ramp, het is het meest normale moment bij het bouwen van wat dan ook. De les van vandaag is precies dit: wat je doet als het misgaat.

Je hoeft de oorzaak niet te begrijpen. Jij beschrijft wat je ziet, en Claude zoekt uit waarom. Dit is Brams kapotte formulier, de vervolg-opdracht die hij typte, en het resultaat.

Wat Bram zag: Bestelformulier op taarten.html / Druk op versturen... er gebeurt niets / Geen bevestiging, geen mail — De vervolg-opdracht: "Het formulier op taarten.html doet niets als ik op verstuur klik. Er komt geen bevestiging en geen mail. Zoek uit waarom en fix het." → Na de fix: Bestelformulier op taarten.html / Druk op versturen... "Bedankt, we hebben je bestelling" / Bevestigingsmail verstuurd

Plak de fout, krijg de fix

you: Het formulier op taarten.html doet niets als ik op verstuur klik. Geen bevestiging, geen mail. Hier is de rode tekst die hij liet zien: "Error: form action not defined". Zoek uit waarom en fix het.

Foutmeldingen zijn voer, geen straf. Kopieer en plak ze, precies zoals ze zijn.

claude: Gevonden: het formulier had geen bestemming ingesteld, dus versturen ging nergens heen. Ik heb de verstuur-actie en een bevestigingsbericht toegevoegd. Probeer het nu.

Het legt in één zin uit wat er mis was. Jij hoefde het niet te weten.

Note

De twee-keer-regel. Werken twee vervolg-fixes op rij niet, stop met stapelen. Typ /clear en begin één schone opdracht met wat je leerde. En dwaalt Claude af tijdens een klus, druk op Esc om te onderbreken.

Zien, niet gokken

  1. Error: form action not definedJe bestelformulier liet deze rode tekst zien. Wat is de beste zet?Kopieer en plak hem precies zoals hij is naar Claude (Een foutmelding is informatie, geen straf. Precies zoals hij is geplakt, is het het nuttigste wat je Claude kunt geven, en je hoeft hem zelf nooit te begrijpen.)

Welke is nuttiger voor Claude?

A · De gok: Volgens mij is de database stuk.

B · Wat je echt ziet: Als ik op verstuur klik gebeurt er niets. Geen melding, geen mail.

B · Wat je echt ziet. A is een gok die fout kan zijn. B is wat er echt gebeurt, en dat kan Claude terugleiden naar de echte oorzaak.

Bram's Koffiebar — nieuwsbrief-inschrijving

Schrijf je in voor wekelijkse koffietips

[ jouw e-mail ] [ Aanmelden ]

Klik op Aanmelden en er gebeurt niets: geen bericht

Dit inschrijfvak staat op de homepage. Klik op Aanmelden en er gebeurt niets, geen bevestiging. Beschrijf wat je ziet, zodat Claude het kan fixen.

Je wilt een bug helder melden: beschrijf wat je deed, wat je zag, en wat je verwachtte, zodat Claude de oorzaak kan vinden en fixen.

claude: Gevonden: de inschrijving had geen bevestigingsstap, dus het leek of er niets gebeurde. Een "bedankt voor je aanmelding"-bericht toegevoegd. Verder niets veranderd.

Jij beschreef het symptoom, Claude vond de oorzaak. Dat is de taakverdeling.

Wat plak je als er een foutmelding is?

De hele melding, precies zoals hij is. Plak de foutmelding letterlijk, in zijn geheel. Het is het nuttigste wat je Claude kunt geven, en je hoeft het zelf nooit te begrijpen.

Je kunt nu:

- De twee-keer-regel toepassen: na twee mislukte fixes, /clear en schoon beginnen. - Zeggen wat je plakt bij een foutmelding: de hele melding, precies zoals hij is.

Morgen gaat de taartenpagina eindelijk de wereld in. Save-points, en dan live.

Belangrijkste inzicht: De eerstvolgende keer dat iets niet werkt: adem in, beschrijf wat je ziet, plak de melding. Niet meer. Dat is de hele herstelbeweging.

Les 11 · Save-points en dan echt online

Een commit is een foto van je zaak vóór de verbouwing. Deploy is de deur openzetten.

De koffiebar bij avond, de eigenaar laat lachend een telefoon zien aan een collega.

De taartenpagina werkt. Nu moet hij de wereld in, en naar Brams klanten. Twee ideeën doen dat, en allebei kosten ze vijf minuten. Een save-point, zodat je altijd terug kunt. En live gaan, zodat iedereen het kan zien.

Een commit is een save-point, een foto van je hele project op dit moment. Je kunt altijd terug naar elke foto. Je maakt een foto, je verbouwt, je maakt een nieuwe foto. Simpel, en het maakt elke wijziging voorgoed omkeerbaar.

1. Foto maken: Een commit: je kunt altijd terug naar precies deze staat. 2. Verbouwen: Maak je wijzigingen, probeer dingen, bouw. 3. Nieuwe foto: Nog een commit, zodat ook deze versie bewaard is.

Bewaar het, zet het live

you: Maak een save-point met een korte omschrijving.

claude: Bewaard. Omschrijving: "Taartenpagina met bestelformulier toegevoegd". Je kunt altijd naar dit punt terug.

you: Zet de site live.

claude: Ik gebruik Vercel, een gratis dienst die je site host en er een webadres aan geeft. Bezig met bouwen... klaar. Je site staat live op koffiebar-bram.vercel.app.

Live zetten is één opdracht. De URL kun je appen naar wie je wilt.

Note

Twee verschillende vangnetten, haal ze niet door elkaar. Het checkpoint uit les 6 draait wijzigingen binnen één sessie terug. Een save-point (commit) is permanent, het overleeft alles afsluiten en volgende week terugkomen.

Wanneer bewaar je

  1. Je staat op het punt Claude het hele navigatiemenu van je site te laten herbouwen, een grotere wijziging die meerdere pagina's tegelijk raakt.Wat is het beste moment om een save-point te maken?Nu meteen, vóór deze grotere wijziging, zodat je altijd terug kunt (Een save-point vóór een grotere klus betekent dat het ergste geval "terug naar de laatste foto" is, niet "opnieuw beginnen". Goedkope verzekering, vaak genomen.)

Bij welke slaap je rustig?

A · Nooit save-points: Nooit save-points maken, gewoon blijven veranderen.

B · Een foto vóór elke klus: Vóór elke verbouwing een save-point maken.

B · Een foto vóór elke klus. Zonder save-points kun je een slechte wijziging alleen uit je geheugen terugdraaien. Mét save-points heb je altijd een goede versie om naar terug te keren.

Nu jij. Maak je eerste save-point op je eigen project, met een korte omschrijving. Zet het daarna live. Claude loopt je erdoorheen. Binnen een paar minuten heb je een echt webadres voor iets wat je zelf bouwde. Plak hieronder wat Claude je vertelt.

  1. Vraag Claude een save-point te maken met een korte omschrijving van wat je deed.Bewaar mijn werk met de omschrijving "[wat je vandaag veranderde]".
  2. Vraag Claude de site live te zetten en je het adres te geven.Zet deze site live en geef me het webadres.
  3. Open het adres in een gewone browser om het echt te zien.

Bevestigt de geplakte uitvoer dat er een save-point is gemaakt en geeft het een echt webadres dat de leerling kan openen?

Je kunt nu:

- In gewone taal zeggen wat een commit is: een foto van je project waar je altijd naar terug kunt. - Zeggen wat deploy betekent: je site online zetten op een webadres.

Morgen nog één gewoonte, die mensen die goed werk opleveren onderscheidt van mensen die alleen maar opleveren: het zelf controleren.

Belangrijkste inzicht: Stuur de live-URL van je project naar één iemand. Echt doen. Dat gevoel is waarom je dit leert.

Les 12 · Zelf zien dat het klopt

Vertrouw nooit op "het is gelukt". Kijk zelf, elke keer, tien seconden.

Bram heeft nu een ritueel, na elke klus. Telefoon in de hand, site open, doorklikken wat er veranderde. Het kost tien seconden en het heeft hem al twee keer gered. Deze laatste les maakt van dat ritueel een gewoonte, en geeft je de sleutels om alleen door te gaan.

Het controle-ritueel is vier snelle bewegingen. Open de site, klik wat veranderd is, kijk op je telefoon, en klopt iets niet, beschrijf het zoals je in les 10 leerde. Tien seconden, elke keer.

1. Open de site: Kijk naar het echte ding, niet naar de samenvatting. 2. Klik wat veranderd is: Probeer precies wat je net vroeg. 3. Check op je telefoon: De meeste bezoekers zitten op een telefoon. Kijk daar ook. 4. Klopt iets niet?: Beschrijf wat je ziet (les 10) en fix het.

Laat Claude bewijs tonen

you: Maak een screenshot van de taartenpagina en vergelijk met hoe hij er gisteren uitzag. Noem elk verschil.

Je kunt Claude zijn eigen werk laten controleren, met bewijs in plaats van beweringen.

claude: Vergeleken. Drie verschillen: de prijs van de worteltaart ging van 4 naar 4,50, er is een nieuwe citroentaart bij, en de bestelknop is nu bruin in plaats van grijs. De rest is identiek.

  • Alles in één gesprek proppen
  • Blijven corrigeren na twee missers
  • Ja zeggen zonder plan bij grote klussen
  • Nooit zelf kijken
  • Iets laten verwijderen

Note

Wanneer je wél een professional inschakelt. Alles met betalingen, inloggen en accounts, of privacygevoelige data laat je bouwen door mensen die dat als vak hebben. Je kunt het gesprek met hen nu wél als gelijke voeren, en dat is veel waard.

Welke gewoonte dit oplost

  1. De vijf gewoontes die mensen de das omdoen: - Alles in één gesprek proppen - Blijven corrigeren na twee missers - Ja zeggen zonder plan bij grote klussen - Nooit zelf kijken - Iets laten verwijderenWelke van deze lost het tien-seconden-controle-ritueel van vandaag direct op?Nooit zelf kijken (Het controle-ritueel, de site openen en met je eigen ogen kijken, is het exacte tegenovergestelde van nooit kijken. Elke andere gewoonte heeft zijn eigen remedie: /clear voor proppen, de twee-keer-regel voor rondjes, Plan Mode voor grote klussen, verplaats-niet-verwijder voor verwijderingen.)

Welke houdt je uit de problemen?

A · Op de bewering vertrouwen: Claude zegt dat het af is, dus het is af.

B · Het tien-seconden-ritueel: Open de site, klik de wijziging, check op je telefoon. Tien seconden.

B · Het tien-seconden-ritueel. "Het is af" is een bewering. Je eigen ogen op de echte pagina zijn bewijs. Het tien-seconden-ritueel is wat opgeleverd werk echt goed maakt.

Nu jij, een laatste keer. Doe het ritueel op je live project, nu meteen. Klopt iets niet, dan weet je precies wat te doen. Klopt het, dan sloot je de lus zoals een professional. Plak hieronder wat je zag en ik bevestig dat je het netjes hebt opgeleverd.

  1. Open je live site in een gewone browser, niet de editor.
  2. Klik precies op wat je veranderde en controleer dat het doet wat je verwacht.
  3. Open dezelfde site op je telefoon en kijk nog een keer.

Op basis van wat de leerling zag op de live site en telefoon: lijkt de wijziging correct opgeleverd, en wat is het ene ding dat het dubbelchecken waard is?

Je kunt nu:

- Het controle-ritueel benoemen: open, klik, telefoon, en beschrijf wat niet klopt. - Zeggen wanneer je een professional inschakelt: betalingen, inloggen, privacygevoelige data.

Hierna komt het Operator-niveau: VS Code als werkbank, en Claude als echte werkpartner. De lus zit in je handen. Vanaf hier is het ritme, elke week één klein ding opgeleverd.

Belangrijkste inzicht: Zet een terugkerende reminder: elke week één kleine verbetering shippen. Klein, elke week. Zo word je goed, en zo blijft deze vaardigheid van jou.